KaRo - NUKat: przedsięwzięcia stowarzyszone

Wcześniej czy później w życiu i dydaktyka, i badacza przychodzi taki czas, gdy nieodzownym staje się sięgnięcie do literatury. Sposoby na dotarcie do konkretnej pozycji są bardzo różne, czasem bardzo łatwe – gdy dostępna jest wersja cyfrowa – ale zdarza się wcale nierzadko, że potrzebujemy na przykład książki wydanej w latach 70.tych czy 80.tych, która dostępna jest wyłącznie w wersji papierowej i w dodatku znajduje się niewiadomo gdzie. Poszukiwania rozpoczynamy od katalogu biblioteki wydziałowej, a gdy spełzają na niczym przeszukujemy katalog uniwersytecki, a potem kolejnych bibliotek, z których zwykle korzystamy. 

A możemy rozwiązać swój problem znacznie prościej: temu właśnie służą wyszukiwarki biblioteczne Nukat i KaRo.

Obie powstawały w zbliżonym czasie, na początku lat 2000, w odpowiedzi na postępującą komputeryzację i obie miały na celu zintegrowanie informacji o zbiorach polskich bibliotek, jednak ich twórcy podjęli się tego zadania na różne sposoby.

Projekt Nukat (Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny) jest rezultatem myślenia naukowego i dla naukowców. Wyrósł z prac nad Kartoteką Haseł Wzorcowych i w zamyśle był bazą opisów bibliograficznych dobrej jakości, tworzoną metodą współkatalogowania - z funkcją informacyjną jako dodatkową.

Projekt KaRo (Katalog Rozproszony Bibliotek Polskich), przygotowanywłaściwie jednoosobowo przez Tomasza Wolniewicza, wychodził naprzeciw potrzebom praktycznym: miał przede wszystkim dostarczać informacji na temat zawartości polskich bibliotek w ogóle, nie tylko tych naukowych. 
Z czasem Nukat znacznie ewoluował, KaRo zaś pozostało przy swojej pierwotnej funkcji.

A zatem – w czym pomoże nam każda z wyszukiwarek?

Wyszukiwanie w Nukat przebiega standardowo: w sposób prosty, poprzez wpisanie autora, tytułu, tematu lub zaawansowany. Wyniki można zawężać według kryteriów takich jak dostęp on line, typ dokumentu,  język czy miejsce i czas wydania; można je też porządkować według trafności, roku publikacji, tytułu, twórcy i ostatnio dodanych wpisów.

Gdy odnajdziemy opis potrzebnego dokumentu, możemy skorzystać z opcji „Gdzie wypożyczyć”: otrzymamy wówczas zestaw linków do poszukiwanego materiału, dostępnego we współpracujących bibliotekach. 

 
Sprawdziwszy, które biblioteki posiadają potrzebną nam książkę i jakie są zasady udostępniania, możliwe jest wypożyczenie jej przez wypożyczalnię międzybiblioteczną.

Nukat proponuje kontynuację poszukiwań poprzez inne wyszukiwarki (KaRo, Biblioteka Narodowa, w.bibliotece.pl, WorldCat). Oferuje także przekierowanie do wersji cyfrowej w Federacji Bibliotek Cyfrowych lub GoogleBooks oraz zakupu wybranej pozycji w jednej z księgarń internetowych (m.in. Merlin, Amazon, PWN). 

Więcej o możliwościach Nukat: 

W katalogu Nukat znajduje się ponad 3 mln opisów publikacji – książek, czasopism, e-booków, filmów, a nawet map, starodruków i plakatów, co jednak nie oznacza, że wśród nich znajdzie się konkretny dokument, którego potrzebujemy. Wówczas możemy odwołać się do wyszukiwarki KaRo, uważanej za uzupełniającą wobec Nukat.

Zasoby katalogów obu multiwyszukiwarek, chociaż w znacznej mierze są wspólne, to nie pokrywają się całkowicie. O różnicy między nimi decydują też inne możliwości. 

Interfejs KaRo jest skromniejszy i jakby schematycznie rozrysowany:

 

Główną część stanowi lista stowarzyszonych placówek: zarówno bibliotek naukowych, jak i tych o charakterze publicznym, czasem nawet z poziomu powiatu. Instytucje, których zasoby nie są aktualnie dostępne oznaczone są na czerwono. Wyszukiwanie możliwe jest poprzez wskazanie tytułu, autora (tłumacza, redaktora), wydawcy, serii, ISSN, ISBN i hasła przedmiotowego. Biblioteki, których katalogi chcemy przeszukać należy odznaczyć ręcznie, co jest jednocześnie ogromnym plusem, jak i minusem KaRo: można bowiem w ten sposób wskazać tylko księgozbiory lokalne, te, z których na co dzień korzystamy i sprawdzić je wszystkie za jednym zamachem, zamiast wchodzić po kolei do każdego z katalogów. Gdybyśmy jednak chcieli odznaczyć wszystkie dostępne opcje, czekałoby nas sporo mozolnej pracy.

Wśród pojedynczych katalogów znajduje się Nukat, Federacja Bibliotek Cyfrowych (z możliwością wyszczególnienia konkretnych bibliotek) oraz Biblioteka Narodowa (której brakuje w Nukat).

Możliwe jest wyszukiwanie według katalogów bibliotek w danym mieście lub danego typu uczelni, np. medyczne, muzyczne, rolnicze, humanistyczne.
Znalezienie pozycji pozwala, podobnie jak w Nukat, na przekierowanie do katalogu konkretnej biblioteki.
Więcej o możliwościach KaRo: 

 Nukat i KaRo nie tylko jako stowarzyszone przedsięwzięcia, ale również każde z osobna stanowią nieocenioną pomoc w pracy naukowej.

Autor:
Katarzyna Kurza